Kto jest na banknocie 200 zł? Historia i ciekawostki

Na banknocie 200 zł widnieje Zygmunt I Stary, król Polski z dynastii Jagiellonów, panujący od 1506 do 1548 roku. Jego portret należy do serii „Władcy polscy”, której nominały pokazują ważne postacie z historii państwa. Sprawdź, jakie symbole umieszczono na tym banknocie i jak rozpoznać jego współczesną wersję.

Kim był Zygmunt I Stary?

Zygmunt I Stary urodził się w 1467 roku, a zmarł w 1548 roku. Objął tron Polski w 1506 roku i rządził także jako wielki książę litewski. Jego panowanie przypadło na okres rozwoju renesansu, wzrostu znaczenia dworu królewskiego oraz umacniania pozycji państwa.

Wybór tego monarchy na patrona nominału 200 zł nie był przypadkowy. Postać władcy kojarzy się ze stabilnością, kulturą renesansową i reprezentacyjnym charakterem Rzeczypospolitej. Portret na awersie wykonano w charakterystycznym stylu całej serii, zaprojektowanej przez Andrzeja Heidricha.

Symbole na rewersie

Na odwrotnej stronie banknotu znajduje się orzeł spleciony z literą „S”, nawiązującą do imienia króla. W tle umieszczono dziedziniec arkadowy Wawelu – miejsce silnie związane z polską monarchią i epoką jagiellońską.

Kolorystyka oraz układ elementów tworzą spójną kompozycję, ale nie mają wyłącznie dekoracyjnego znaczenia. Motywy heraldyczne, architektoniczne i królewskie pomagają przypisać banknot do konkretnego okresu historii Polski.

Banknot o nominale 200 zł przedstawia Zygmunta I Starego, a jego rewers zdobi dziedziniec arkadowy Wawelu oraz orzeł spleciony z literą „S”.

Jak wygląda banknot 200 zł?

Obiegowy banknot 200 zł ma wymiary 144 × 72 mm. Jego projekt graficzny pozostał zasadniczo niezmieniony podczas kolejnych modernizacji. NBP zmieniało przede wszystkim zabezpieczenia, aby utrudnić fałszowanie i ułatwić sprawdzanie autentyczności.

W 2015 roku Narodowy Bank Polski zaprezentował odświeżoną wersję, która trafiła do obiegu 12 lutego 2016 roku. Zmodernizowany egzemplarz można odróżnić po kilku elementach widocznych pod światło oraz podczas przechylania papieru.

Najważniejsze zabezpieczenia

Podczas sprawdzania banknotu nie należy oceniać tylko jednego szczegółu. Najlepiej połączyć oglądanie, dotyk i zmianę kąta patrzenia. Na nominale 200 zł zastosowano między innymi:

• nitkę okienkową z efektem zmienności optycznej,
• znak wodny z wizerunkiem władcy i oznaczeniem nominału,
• element opalizujący na odwrotnej stronie,
• zabezpieczenie recto-verso tworzące koronę w owalu oglądaną pod światło,
• farbę zmieniającą kolor ze złotego na zielony.

Nitka okienkowa jest szczególnie łatwa do rozpoznania po przechyleniu banknotu. Jej fragmenty zmieniają kolor, a wzór szachownicy sprawia wrażenie ruchu w dwóch kierunkach. Znak wodny najlepiej oglądać na jasnym tle, trzymając papier pod światło.

Ułatwienia dla osób z dysfunkcją wzroku

Na krótszych krawędziach znajdują się 10 ukośnych pasków. Dotykowe oznaczenie pomaga odróżnić nominał bez patrzenia. W lewym dolnym rogu umieszczono także geometryczny trójkąt wykonany z drobnych, wyczuwalnych kółek.

Pole znaku wodnego pozostawiono bez nadruku. Dzięki temu banknot jest w tym miejscu jaśniejszy, a portret monarchy można łatwiej dostrzec. Takie rozwiązanie poprawia również czytelność papieru podczas kontroli pod światło.

Gdzie znajduje się 200 zł w serii polskich banknotów?

Seria „Władcy polscy” została wprowadzona wraz z denominacją złotego. Banknoty zaczęły trafiać do obiegu od 1995 roku, a każdy nominał otrzymał wizerunek innego monarchy. Układ postaci prowadzi przez kolejne etapy historii państwa – od początków monarchii po czasy późniejszej Rzeczypospolitej.

Na najniższym nominale przedstawiono Mieszka I, a na najwyższym – wprowadzonym 10 lutego 2017 roku – Jana III Sobieskiego. Serię łączy autor projektów, Andrzej Heidrich, odpowiedzialny za banknoty od 10 do 500 zł.

Kto emituje i produkuje banknoty?

Emitentem polskich banknotów jest Narodowy Bank Polski. To on ustala wzory, nominały oraz zasady modernizacji zabezpieczeń. Fizyczną produkcję realizuje Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych w Warszawie, która od 1997 roku wytwarza wszystkie nominały obiegowe.

Starsze wersje 200 zł nadal pozostają prawnym środkiem płatniczym, o ile nie zostały wycofane odrębną decyzją. Różnice między emisjami dotyczą głównie zabezpieczeń, nie zaś postaci monarchy czy głównego układu graficznego.

Co zrobić z uszkodzonym banknotem 200 zł?

Uszkodzony banknot można zanieść do banku. Pełną wartość nominalną otrzymuje się wtedy, gdy zachowało się ponad 75% pierwotnej powierzchni w jednym fragmencie albo wszystkie części pochodzą z tego samego egzemplarza i razem tworzą całość.

Jeżeli zachowało się od 45% do 75% powierzchni w jednym fragmencie, przysługuje wymiana połowy wartości nominalnej. Mniejsze fragmenty albo banknoty o niepewnej autentyczności wymagają dodatkowego sprawdzenia przez NBP.

Wymiana korespondencyjna jest możliwa do kwoty 2000 zł. Banknoty sprzed modernizacji również mogą być używane, dlatego sam starszy wygląd nie świadczy o nieważności pieniądza.